Hưởng ứng lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh (12-1946), quần chúng
Tôi bỗng rùng mình. Chỉ hơn một năm trước khi diễn ra trận đánh oanh liệt của người anh hùng Lê Gia Định và đồng đội, tòa nhà Bắc Bộ phủ vẫn được xem như biểu trưng của chế độ thực dân - phong kiến. Tòa biệt thự là Nhà khách Chính phủ ở 12 Ngô Quyền hôm nay chính là Bắc Bộ phủ của ngày ấy. Chẳng may, bom không nổ.
Nhân vật bí hiểm nào đó dán một tờ giấy, đại ý rằng đây là vết nhục mất nước, phải nhìn thấy hằng ngày, để nấu nung ý chí rửa nhục. Đến tháng 11-1946, Bác mới chuyển sang địa điểm bí ẩn để chuẩn bị cho Toàn quốc kháng chiến. Gần bảy mươi năm trôi qua kể từ khi giang sơn giành độc lập, đã mấy đời sinh ra và lớn lên.
Lê Gia Định đã xông lên giật kíp quả bom diệt giặc và anh dũng hy sinh. , Tôi nhận ra, đây chính là lịch sử, được viết lại dưới cái nhìn văn chương.
Một đêm khác trôi qua, vết đạn được "bình phục" như cũ. Cái "góc thái bình" của Hà Nội bữa nay từng là nơi vang lên những khúc ca bi hùng như thế! Những vết đạn như nhắc tôi mỗi lần ngang qua đây chớ vội.
Lớn lên chút nữa, tôi biết đó là tiểu thuyết, có thể hư cấu. Nhiều khi tôi tự hỏi: tại sao người Hà Nội vốn lãng mạn, hào hoa, những người xuất thân từ gia đình quyền thế, những gia đình tư sản no ấm, nhưng lại sẵn sàng đứng trước cờ với lời thề "quyết tử"? Câu nói lừng danh của ông vua chung cục nhà Nguyễn khi thoái vị trở nên công dân Nguyễn Vĩnh Thụy đã phần nào cho tôi câu đáp: "Làm dân một nước độc lập hơn làm vua một nước nô lệ".
Mỗi lần một cảm nhận khác. Thế rồi, buổi sáng 19-8-1945 ấy đã đến. Đôi khi tôi thoáng buồn khi nghe tin về hàng loạt bài thi lịch sử điểm 0. Bắc Bộ phủ ngày khởi nghĩa. Nhà khách Chính phủ hôm nay. Một người nào đó tiếp chuyện lấp kín lỗ thủng trên mặt thành và để lại một tờ giấy viết rằng mình không nỡ nhìn thấy nỗi nhục Hà Nội bị quân giặc chiếm.
Hẳn nhiều bạn trẻ cũng "mệt nhoài" vì học sử như tôi trước kia? Những vết đạn ở Bắc Bộ phủ khiến tôi nhớ về một giai thoại bên cổng thành Cửa Bắc, ấy là khi thực dân Pháp đánh thành Hà Nội cuối thế kỷ 19, họ đã bắn đại bác trúng cổng thành, để lại vết đạn lớn. Khi địch tràn vào, Lê Gia Định đã bấm nút phát nổ quả bom được cài sẵn.
Tôi bắt đầu có cảm nhận khác về lịch sử
Người Pháp xây dựng công trình này dùng làm Phủ Thống sứ, rồi sau này là Phủ Khâm sai của Chính phủ bù nhìn Trần Trọng Kim. Thế hệ sinh ra sau chiến tranh như chúng tôi thường mệt nhoài với những bài học lịch sử, mệt nhoài nghe các cụ kể đi kể lại những câu chuyện "ngày xưa".
Đại đội 1, thuộc tiểu đoàn Vệ quốc đoàn 101, do Chính trị viên Lê Gia Định đảm trách bảo vệ khu vực này. # Thủ đô đã đứng lên cầm súng chiến đấu, kìm trung thực dân Pháp để Trung ương rút an toàn lên chiến khu. Thật không khó để đánh giá độ quyến rũ của những bài học lịch sử bữa nay, với những câu chuyện như thế! CHÍ DŨNG. Sinh mạng con người khi giang sơn không có độc lập, tự do mới phong phanh làm sao.
Lịch sử là những trang tiếp nối, người ta chẳng thể hiểu hết ý nghĩa của trang này nếu không lật lại những trang trước đó. Ảnh tư liệu Một ngày trong muôn ngày Đó là những ngày rực lửa.
Khi còn bé, tôi vẫn đinh ninh đó là những trang viết về người thật, việc thật. Nhiều người trìu mến gọi đó là "nhà của cha Hồ". Nhưng có lần, khi nhà trường tổ chức tham quan bảo tồn cách mệnh, tôi được chỉ dẫn viên nói về chiếc máy chém của thực dân Pháp dùng để chém đầu những tình nhân nước.
Hôm sau, có người lại dỡ ra, vết đạn y như cũ. Rằng lịch sử đã được viết lên bằng sự hy sinh, bằng máu, bằng những mệnh, những con người cụ thể. Trong một cuộc chiến không cân sức diễn ra suốt từ tối 19-12 đến ngày 20-12-1946, các đội viên của ta đã rơi vào tình thế chiến đấu đến người rút cục.
Nhưng Chính trị viên Lê Gia Định ra lệnh tuốt tuột dìu thương binh theo giao thông hào rút về Nhà Bưu điện, chỉ mình anh ở lại chốt giữ. Sau này khi được gặp những con người từng sống, đấu tranh trong những ngày đêm máu lửa của mùa đông năm 1946; khi biết rằng có những gia đình Hà Nội đóng góp tới năm cảm tử quân, có những người đem cả đồ đạc quý báu ra dựng chiến lũy, có những tiểu thư Hà thành con nhà quyền quý, thoắt nhiên biến thành chiến sĩ quyết tử, có những cậu Vệ út tuổi 13, 14 nhưng sẵn sàng coi cái chết nhẹ tựa hồng mao.
Ảnh: NGUYỄN HOÀNG Những bài học lịch sử Có sống trong những ngày nô lệ mới hiểu thấu giá trị của độc lập tự do. Hãy chậm lại để nhớ về những người đi trước, nhớ về người anh hùng, người "quyết tử quân số 1" nay đã được đặt tên cho con phố cách đó không xa.
Một buổi sáng người ta thấy ai đó trát kín vết đạn. Tôi đã nhiều lần đọc "Sống mãi với thủ đô" của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng. Thế rồi, sau Lễ Độc lập 2-9, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chuyển về đây làm việc.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét