Khi nhìn vào sự xung đột ích giữa Mỹ và Trung Quốc, người ta thấy trội nhất là sự hiện diện mang tính lịch sử của Mỹ trong khu vực phê chuẩn các mối quan hệ liên minh, đối tác và sự quan tâm ngày một lớn của Mỹ đến các tổ chức đa phương trong khu vực
Trong quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc, các cuộc đàm luận về tranh chấp Biển Đông giữa Trung Quốc và các nước có can dự như Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei và Vùng bờ cõi Đài Loan, chính yếu là can dự đến vấn đề an ninh quốc gia.
Điều này được thấy rất rõ qua hai vụ việc trước đây khi Mỹ và Trung Quốc có cách hiểu khác nhau trong hoạt động ở vùng EEZ. Khi cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton có bài phát biểu tại trọng điểm Đông-Tây ở Hawaii hồi tháng 10 năm 2010, nữ chính khách này đã nhấn mạnh đến 3 nguyên tố chính trong kế hoạch hướng tới Châu Á của Mỹ, đó là mối quan hệ của Mỹ với các đồng minh, quan hệ của Mỹ với các đối tác trên khắp Châu Á-thanh bình Dương và sự tham gia của Mỹ vào các thể chế đa phương trong khu vực như ASEAN, APEC và EAS.
Bản thân ông Obama tự nhận mình là “Tổng thống thăng bình Dương trước hết của Mỹ”. Trong khi Bắc Kinh cho rằng, họ có quyền quản lý các hoạt động quân sự của nước ngoài trong các vùng đặc quyền kinh tế của mình thì Mỹ lại không đồng ý như vậy.
Sự quyết liệt và hiếu chiến của Trung Quốc, đặc biệt ở Biển Đông và biển Hoa Đông, đang đẩy các nước hàng xóm của nước này về phía Mỹ trong khi điều đó cũng gây ra nỗi lo ngại giữa những người Trung Quốc về việc Mỹ đang lớp một chính sách khiên chế giống như họ đã làm với Liên Xô trong cuộc Chiến tranh Lạnh trước đây.
Việc tuyên bố các ích lợi của Mỹ và Trung Quốc ở Biển Đông có liên tưởng đến uy tín quốc gia trong ngày mai của mỗi nước.
Trung Quốc tin rằng, điều này đòi hỏi một sự hiện diện mạnh hơn của Hải quân nước này trong khu vực. Bởi thế, Biển Đông trở thành trọng điểm để Trung Quốc củng cố, tăng cường sức mạnh hải quân và tiến tới đưa “hàng rào phòng thủ” vượt ra ngoài bờ biển của đại lục Trung Quốc.
Hồi đầu năm nay, Hải quân Trung Quốc đã tiến hành các chiến dịch bên trong vùng đặc quyền kinh tế của Mỹ. Những mâu thuẫn tiềm tàng sẵn như vậy có thể bùng nổ bất kỳ lúc nào. Trong thời gian gần đây, người ta nói nhiều đến chiến lược hướng trọng điểm vào Châu Á của Mỹ do Tổng thống Barack Obama đưa ra. Điều đó đã tạo cho các nước tiến hành các hoạt động theo thông lệ và sau này người ta gọi thành luật tập quán.
Của Mỹ và Trung Quốc. Ảnh minh họa Sau nhiều cuộc đụng độ giữa Mỹ và Trung Quốc ở Biển Đông như vụ ở đảo Hải Nam năm 2001 can hệ đến một vụ đâm nhau giữa phi cơ trinh sát EP-3 của Hải quân Mỹ và tranh đấu cơ F-8 của Hải quân Trung Quốc hay như vụ các tàu của Trung Quốc tiếp cận một cách đầy khiêu khích với tàu Impeccable của Hải quân Mỹ năm 2009, người ra đặc biệt quan ngại trước sự nổi lên của Trung Quốc và cách phản ứng của nước này.
Kiệt Linh - (theo TWO). Chắc chắn, Công ước liên hiệp Quốc về Luật Biển - UNCLOS quy định nhiều lĩnh vực trong hành vi ứng xử giữa hải quân các nước nhưng luật này lại không đả động gì đến các chiến dịch quân sự ở vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của một nước bên ngoài. Cố nhiên, đó chỉ là cách nói hay ho chứ trên thực tiễn Mỹ chẳng phải là đang trở về Châu Á bởi họ chưa bao giờ thực sự rời đi.
Trong trường hợp của Trung Quốc, nước này mong muốn, sự phát triển và tăng trưởng kinh tế của họ sẽ được ủng hộ và bảo vệ bởi năng lực biểu thị sức mạnh, cụ thể là trong việc cung cấp nguồn lực và thương mại hàng hải. Việc Mỹ tăng cường hội tụ vào Châu Á có thể dấn đến các cuộc đối đầu ở một môi trường mà “mỗi hành động đều có thể gây ra những hậu quả không lường trước được và gây ra những tác động ở lớp thứ hai, thứ ba”.
Cuộc khủng hoảng khi đó đã biểu thị một loạt điểm yếu trong năng lực của Trung Quốc. Trong trường hợp của Mỹ là ích lợi trong vấn đề đảm bảo tự do hàng hải cho các tàu thuyền dân sự, quân sự cùng với bổn phận liên hệ đến các mối quan hệ đồng minh đối tác trong khu vực.
Tuy nhiên, Biển Đông không phải là vấn đề của chỉ riêng Mỹ và Trung Quốc mà can dự cả đến việc các nước trong khu vực phản ứng như thế nào về các hành vi ứng của họ. Mỹ vẫn duy trì một sự hiện diện ở tuyến đầu về quân sự, chính trị và kinh tế trong khu vực Châu Á cũng như Châu Âu kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ II. Nói tóm lại, Mỹ đang theo đuổi một chính sách mở cửa kinh tế và chính trị nhằm thực hiện việc mở rộng ảnh hưởng ra bên ngoài bán cầu phía tây của họ.
Không rõ đây là sự vô tình chỉ xảy ra một lần hay là dấu hiệu của một sự thay đổi chính sách từ phía Trung Quốc.
Kiên cố, trữ lượng dầu mỏ, khí đốt, hải sản dồi dào và phong phú trong khu vực cũng khiến cho vấn đề Biển Đông thêm phức tạp nhưng trước nhất và trước tiên, đây là một cuộc luận bàn về lợi. Quan hệ quốc tế diễn ra ở điểm giao nhau giữa chính trị và luật quốc tế.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét