Có thể đấy cũng là một phản ứng vô vọng do áp lực của gia đình, kiểu như nuôi con như thế, con phải vào đại học, trở nên bác sĩ, kỹ sư
Nhưng đây lại là một vấn đề khác, nói thì rất dài. Trẫm mình do sức ép Những năm gần đây, cứ vào đợt ban bố điểm thi ĐH, không ít thí sinh rơi vào stress vì thi trượt. Nhiều trường hợp thất vọng, nhưng không đến mức quá lớn. Trong từng lớp Việt Nam giờ, nuôi con học đến lớp 12 thì đại bộ phận theo triết lý “Học để thi đại học”, thậm chí là vào trường nào cũng được, dù không biết học ra để làm gì.
Tay nghề có thể là công nhân, kỹ sư hay nhà khoa học.
Thứ nữa, nhà trường kết hợp với gia đình phải làm tốt công tác hướng nghiệp, giúp các em hiểu, đánh giá được bản thân mình. Đó chính là một lý do dẫn đến các trường hợp tự tử. Ở các nước, họ tổ chức phân luồng.
Ngoài gia đình, còn dư luận tầng lớp nữa, nhất là với những trường hợp được coi học giỏi mà không may thi trượt. Trái ngành là không tốt! Có một số sinh viên thi vào được những trường danh giá, đòi hỏi lực học rất tốt mới thi đỗ, nhưng trong quá trình học lại chán nản vì mọi thứ không như mình tưởng.
Riêng tỉnh Vĩnh Phúc bắt đầu từ năm ngoái có chủ trương phân luồng: Anh nào đi học nghề thì được cho tiền đi học. Ở Anh, sau lớp 10 là phân luồng rất rõ; em nào tiếp chuyện lên học lớp 11, 12 gọi là A (phân ban hẹp để vào các trường ĐH tương ứng). Như nước Đức, sau lớp 5 đã phân luồng: đi học để ra nghề hay đi vào một trường trung học để lên ĐH. Có những con số chúng ta không bao giờ đưa: có bao nhiêu người tốt nghiệp Đại học Y không đi làm tại các tỉnh, mà ở lại Hà Nội, thậm chí làm việc tại các cửa hàng.
Nhưng từ đó đến nay không ai thực hành. GS. Ở đây có cả vấn đề không đánh giá đúng mình, không đánh giá đúng ngoại cảnh, sĩ diện một cách hão huyền. Thực ra, công tác hướng nghiệp gồm 4 nội dung: Mỗi học trò phải hiểu đúng năng lực; hiểu được hứng của mình; năng lực, hứng này có đáp ứng yêu cầu thị trường cần lao không; Hoàn cảnh kinh tế gia đình mình như thế nào? Cả 4 điều này chúng ta không nói rõ để từng học sinh, từng gia đình hiểu.
Lúc đó câu hỏi “dừng lại, hay đi tiếp” cũng rất đau đầu. Chúng ta chịu ảnh hưởng từ thời Lý đến ngày nay (hơn 10 thế kỷ) cái “hư văn, khoa cử và quan trường”. Việc học một ngành, ra làm việc ngành khác, ông có cho rằng “kiểu gì thì có tri thức cũng tốt; tri thức đó sẽ hỗ trợ cho công việc của người ta dù công việc đó trái với ngành được đào tạo”? Với từng trường hợp cụ thể thì phải nghiên cứu, nhưng nói chung thì không tốt.
Khi không đạt được thì áp lực của gia đình dẫn đến hậu quả không hay. Chúng tôi có con số của các nhà tâm lý học ở TP. Đó có phải sự phân luồng? Đó là phân ban chứ không phải phân luồng. HCM: Trong tổng số thí sinh thi vào một số trường, chỉ có 25% biết mình nên chọn nghề gì.
Nhà trường phải phối hợp với gia đình hướng nghiệp cho các em. Không phải vào ĐH là con đường tiến thân quang vinh độc nhất.
Có nước là 40:60, nhưng chính yếu là 50:50. Bấy lâu, làm gì có ai hướng nghiệp cho học trò đâu, toàn các em tự tìm hiểu. Thậm chí có những trường hợp trẫm mình chỉ vì thất vọng. Như thế là không đánh giá đúng được năng lực của mình, đầu tiên là không hiểu rõ bản thân của mình.
Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện. Nhiều em còn chịu áp lực từ gia đình, thưa ông? Đúng. Học để đi thi, chỉ lấy đi thi vào ĐH là con đường gần như là độc nhất đối với thanh niên nước nhà - Đấy là một thảm họa, phung phí tiền, thời gian, công sức của cả gia đình và tầng lớp. Còn chúng ta có chủ trương phân ban, nhưng phân theo khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật, khoa học tầng lớp; do ít người vào học khoa học tầng lớp quá thì lại có một ban chung.
18 tuổi, nhưng không vạch được đường đời, cho rằng nguyện vọng, kỳ vọng vào ĐH là duy nhất. Hoài Hương (thực hiện). Có những em hiểu được mình, nhầm thì sửa. Rút cục trên thực tế chương trình phân ban đã bị hủy bỏ. Đây là một sức ép rất lớn của một triết lý hư danh trong từng lớp chúng ta, chịu ảnh hưởng của nhiều thế kỷ chịu đô hộ và phong kiến.
Hướng nghiệp kém đã đành việc kỳ vọng vào ĐH là quá lớn, do triết lý “hư văn, khoa cử, quan trường” từ thời phong kiến còn rơi rớt lại - như ông nói. Khi không đạt được bởi vậy thất vọng tột cùng. Việc phân luồng như nhiều nước thực hành, chúng ta khó thực hiện theo hay sao? Từ năm 1996, tại Hội nghị Trung ương 2, khóa VIII đã đặt ra vấn đề phân luồng trong quyết nghị Trung ương 2 về giáo dục.
Chúng ta cần phổ quát rộng rãi mục đích giáo dục, làm cho mọi từng lớp nhân dân, nhất là những gia đình có con em vừa trải qua kỳ thi vào ĐH hoặc sắp học lớp 12 nhận thức rõ: học để thành người và thành nghề. TSKH Phạm Minh Hạc, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục.
Nhưng không lẽ không có biện pháp nào để giảm bớt “bi kịch”? Phải thừa nhận công tác hướng nghiệp ở khối THCS và THPT làm rất kém. Ở Pháp, đến lớp 7 thì học 1 năm hướng học và hướng nghiệp; tức thị vẫn học chương trình thông thường nhưng người ta gọi năm học đó là hướng học và hướng nghiệp bởi bắt đầu từ đấy là hướng nghiệp rất rõ. Ở nước ta trước đây đã có sự phân chia từ hết lớp 9; em nào lên THPT vào ban A thì học cốt môn Toán, Lý, Hóa.
Họ phân thành 2 luồng rõ rệt, thậm chí có tỷ lệ phần trăm. Trường hợp quá bức xúc dẫn đến mâu thuẫn tột cùng, không có lối thoát thìa là cá biệt, nhưng cá biệt đó sinh ra từ đại thể.
Tôi biết có người tốt nghiệp Đại học Y ra mở cửa hàng gỗ và họ xăm với công việc hiện tại. Ông có nhận xét gì về các trường hợp này? Nói riêng trong trường hợp trầm mình khi đi thi không đạt đề nghị, nếu xét dưới góc độ cá thể thì: Hành động thi trượt mâu thuẫn với kỳ vọng, tức thị sự kỳ vọng quá lớn dẫn đến thất vọng tột đỉnh và dẫn đến tự vẫn.
Từng lớp cần những con người có đạo đức và tay nghề. Các vị phụ huynh phải hiểu, đánh giá đúng con mình, đừng tạo áp lực. Thí dụ ,ở Trung Quốc là 50:50, nghĩa là 50% học hết THCS thì đi học nghề, còn 50% học tiếp để vào ĐH.
Hiện nay, số trường nghề quá ít, chúng lại được đôn từ cao đẳng lên ĐH. Phân luồng là luồng này đi học nghề, luồng kia đi ĐH.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét